Spreektekst AO Postmarkt (dd. 27 juni 2013)

Nederland wordt steeds digitaler.

We scoren hoog op vele lijstjes, of het nou gaat om het aantal huishoudens met toegang tot breedband of het aantal bedrijven dat een website heeft. Ook steeds meer ouderen zijn online actief en gebruiken een smartphone of tablet.

Deze digitalisering biedt ongekende mogelijkheden voor burgers, bedrijven en overheden. Digitalisering van correspondentie en communicatie bespaart iedereen veel tijd en geld. En een mailtje is immers
sneller over dan een postkaart. En kan overal ter wereld op ieder moment van de dag worden gelezen.

Deze vooruitgang kent echter ook zijn schaduwkanten, zoals de daling van postvolumes. Die daling is al een tijd gaande en zal naar verwachting niet de komende jaren stoppen. Verliefde stellen, kinderen en kleinkinderen sturen elkaar steeds vaker lieve woordjes, felicitaties en foto’s via Whatsapp, Instagram en voor de wat ouderen onder ons: email. Hierdoor dalen jaar na jaar de postvolumes met 10%. 

De conclusie is simpel: ontwikkeling en innovatie houd je niet tegen, Postduiven zijn een hobby geworden, slechts 1 persoon in Nederland stuurt nog wel eens een telegram en de fax ligt naast de Commodore 64 op het digitale kerkhof. Regelgeving rondom de postbezorging moet dus kunnen anticiperen op de digitalisering van Nederland, en niet er voortdurend achteraan sjokken.

De meeste maatregelen die de minister voorstelt zijn al eerder door de VVD-fractie bepleit, en die steunen we dus ook. Minder postvestigingen, minder brievenbussen lijkt ons realistisch. Het systeem van twee snelheden, zoals dat bijvoorbeeld in Denemarken bestaat heeft de minister in overweging. De VVD zegt: Gewoon doen! Introduceer een basisvoorziening in de post van 3 dagen. Met een lagere postzegelprijs uiteraard.

De minister wil niet alleen de kostentoerekeningssystematiek van de UPD aanpassen maar ook de financieringswijze van eventuele nettokosten. Een goede zaak, maar de VVD gaat er vanuit dat de belastingbetaler er niet voor opdraait. Graag hoor ik wat de minister denkt te gaan doen?

Wat betreft de UPD staat de Postrichtlijn lidstaten toe taken uit de UPD op te knippen en te verdelen over meerdere marktpartijen. Dat kan op basis van geografische spreiding of onderdelen van de UPD. Je mag bijvoorbeeld pakketten die onder de UPD vallen apart wegzetten, of bijvoorbeeld de driedaagse post. Hoe kijkt de minister aan tegen het opsplitsen van de UPD als oplossing voor een betaalbare en bereikbare postvoorziening in de toekomst?

Voorzitter,

De minister geeft in zijn brief over de toekomst van de posterijen ook aan dat hij de kostentoerekening van de UPD gaat verbeteren. Graag zie ik de nieuwe postregeling zo snel mogelijk tegemoet. Ik ga er daarbij vanuit dat naast ACM en PostNL ook andere sectorpartijen een volwaardige plaats krijgen bij het overleg dat de minister over de postregeling aankondigt. Klopt dat?

Sandd heeft in een brief aan de minister haar twijfels geuit over de hoogte van de nettokosten berekening die PostNL maakt. Zonder in details te treden komt het erop neer dat PostNL volgens Sandd de kosten hoger voorspiegeld dan ze zijn, en de aangekondigde versoberingen minder opleveren dan in werkelijkheid het geval is.

Als Kamer hebben we de ACM de bevoegdheid gegeven in de boeken van PostNL te kijken om de werkelijk kosten en opbrengsten van de UPD vast te stellen. Hoe snel kunnen zij dat in kaart hebben, is mijn vraag aan de minister?

Voorzitter,

Wel vraag ik mij af of alle aanpassingen die we de komende 2 jaar doorvoeren ook voldoende zijn om na 2020 een bereikbare en betaalbare postvoorziening in stand te houden. Hoe ziet de minister de UPD voor zich over 10 jaar? Bestaat er dan nog wel voldoende postvolume voor een aparte UPD? Of gaan we toe naar integratie van de brief- en pakketpost? De VVD wil regelgeving die klaar is voor de toekomst, geen wetten die er achteraan sjokken.

En dat is nu helaas wel het geval, want onze postwet is gebaseerd op de Europese Postrichtlijn uit 2008. Hierin zijn diverse minimumstandaarden vastgelegd, zoals 5 dagen ophalen en bezorgen. Omdat Nederland in de EU voorop loopt op het gebied van digitalisering merken wij in ons land als eerste de gevolgen van teruglopende postvolumes. Ik wil minister Kamp daarom oproepen zich in Europa in te spannen voor een nieuwe versoberde Postrichtlijn die digi-bestendig is. Zodat we ook de Europese regelgevende kaders inrichten op de toekomst, met bijvoorbeeld 3 of 4 bezorg- en ophaaldagen, het schrappen van pakketten uit de UPD of andere ruimere criteria ten aanzien van de huidige richtlijn. Snelheid is geboden.

Voorzitter,

Tot slot, We spreken in de Kamer over de UPD, maar de zakelijke markt is qua postvolumes veel belangrijker, met meer dan 90% van het totale postvolume. Wat is de visie van de minister op de ontwikkeling van de zakelijke markt op de langere termijn?